Lạp Hộ, nguyên tên gốc là Orion (nhân vật giỏi săn bắn trong thần thoại Hy Lạp), được dịch sang tiếng Hán thành Lạp Hộ, nghĩa là Thợ Săn, là một chòm sao nổi bật, có lẽ được biết nhiều nhất trên bầu trời. Các sao sáng nhất của nó nằm trên xích đạo trời và được quan sát từ khắp mọi nơi trên thế giới, làm cho chòm sao này được biết đến tương đối rộng rãi.
Cách xác định phương hướng là nối dài lưỡi kiếm lên những sao đỉnh đầu "Hiệp Sĩ"sẽ chỉ cho ta nhận biết hướng Bắc.
Lạp Hộ đứng bên cạnh con sông Ba Giang với hai con chó săn của mình là Đại Khuyển và Tiểu Khuyển, đang đánh nhau với Kim Ngưu (Taurus). Các thú săn được của chàng, chẳng hạn như thỏ rừng (Lepus), có thể tìm thấy ngay bên cạnh.
Tại Úc, đai và kiếm của Lạp Hộ (Orion) đôi khi được coi là cái xoong, vì các ngôi sao trong đai và kiếm của chòm sao này được nhìn thấy giống như dụng cụ nhà bếp khi quan sát từ bầu trời Nam bán cầu.
Là một chòm sao có nhiều sao sáng, Lạp Hộ được công nhận bởi nhiều nền văn minh cổ đại với nhiều hình ảnh tưởng tượng khác nhau.
Những người Sumeria cổ đại coi mô hình các ngôi sao trong chòm sao này như một con cừu, trong khi đối với người Trung Quốc cổ đại thì Lạp Hộ là một trong 28 tú (宿 Xiu) (nhị thập bát tú) dọc theo hoàng đạo . Nó được biết đến như là sao Sâm (參), có nghĩa văn chương của "ba", có lẽ nó được đặt tên như thế vì có 3 ngôi sao thuộc vành đai Orion.
Các ngôi sao này được coi như đồ cống phẩm dành cho thần ánh sáng Osiris đối với người Ai Cập cổ đại.
"Đai và kiếm" của Orion nói chung rất hay được đề cập đến trong văn học cổ đại và hiện đại.
Không phải là điều đáng ngạc nhiên khi chòm sao nổi bật này có nhiều phiên bản khác nhau của các huyền thoại xung quanh nó trong thần thoại Hy Lạp.
Trong một phiên bản, Orion tự cho mình là người thợ săn vĩ đại nhất thế giới. Hera, vợ của thần Zeus, nghe được điều này và đã cho một con bọ cạp xuống giết Orion. Orion bị con bọ cạp dùng nọc đốt chết. Thần Zeus cảm thấy thương tiếc cho Orion và đã đặt chàng trên bầu trời. Con bọ cạp cũng được đưa lên trời, trở thành chòm sao Thiên Hạt (Scorpius). Có một điều thú vị là khi chòm sao này mọc ở phía chân trời thì chòm sao kia bắt đầu lặn. Vì thế hai kẻ tử thù không bao giờ nhìn thấy nhau.
Điều này có thể là lý giải cho việc đặt tên của hai chòm sao nói trên theo câu chuyện thần thoại này. Người ta còn cho rằng Orion được đặt tên theo Uru-anna (ánh sáng của thiên đường) của người Akkad, tên gọi này sau đó truyền tới người Hy Lạp và đã chuyển thành thần thoại. Nếu như vậy, thần thoại xung quanh Orion có thể có nguồn gốc từ các vị trí tương đối của các chòm sao xung quanh nó trên bầu trời. (Nguồn Wiki)
Xác định các ngôi sao khác từ Chòm sao Orion:
Chòm sao Hiệp Sĩ (Orion) là một trong những chòm sao quan trọng và cơ bản để định hướng và định vị các chòm sao khác. Chòm sao này rất dễ nhận diện dưới bầu trời Việt Nam trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm này cho đến tháng 5 năm sau.
Chòm Liệp Hộ (hay Lạp Hộ) có nghĩa là người thợ săn, cho nên có nơi còn gọi là Thần Săn hay Chiến Sĩ. Chúng ta không nên lầm với sao Hiệp Sĩ, tức là sao Võ Thần hay Vũ Tiên dùng để chỉ chòm Hercules, hoặc với chòm sao Dũng Sĩ hay Anh Tiên dùng để chỉ chòm sao Perseur.
Chòm sao Liệp Hộ có hình dáng một người mang kiếm ngang thắt lưng (thắt lưng là 3 ngôi sao sáng xếp thành một hàng ngang, và 3 ngôi sao mờ mờ là thanh kiếm). Chung quanh có 4 ngôi sao sáng trông giống như hai vai và hai chân. Ngôi sao ở vai phải có tên là Betegeuse, vai trái là Bellatrix, chân phải là Sapin, chân trái là Rigel.
Phía trên có một chòm 3 ngôi sao hơi mờ là cái đầu của Thần Săn. Phía cánh tay trái có một hàng sao mờ trông giống như cái khiên, như một người lính sắp sửa xung trận, vì thế còn có tên là Chiến Sĩ.
Nó còn có tên là chòm Sao Ba vì có ba ngôi sao đứng thành một hàng làm cái thắt lưng của người thợ săn.
Nó cũng được gọi là Sao Cày , vì khi kết hợp cái thắt lưng với thanh kiếm thì nó rất giống một lưỡi cày.
Nếu chúng ta vạch một đường thẳng tưởng tượng từ thanh kiếm của người thợ săn, đi qua ngôi sao giữa của thắt lưng và cái đầu, và kéo dài tiếp, đường thẳng sẽ đi qua ngôi sao Thiên Dương (Capella) nằm ở trong chòm sao Ngự Phu (Charioteer) rồi tới Bắc cực.
Người thợ săn lúc nào cũng đi với hai con chó. Nếu ta kéo một đường thẳng từ sợi thắt lưng qua phải, chúng ta sẽ gặp một ngôi sao sáng, đó là sao Thiên Lang (Sirius) thuộc chòm Đại Cẩu (Big Dog) tức Chó Lớn. Còn con chó nhỏ hay Tiểu Cẩu (Little Dog) thì nằm ngang vai phải của Thần Săn. Nhưng nếu ta kéo ngược thắt lưng về phía trái, chúng ta sẽ vượt qua chòm Kim Ngưu (Taurus còn gọi là Bull) để đến với 7 chị em của Thất Nữ (Pleiades hay Seven Sisters) còn gọi là sao Rua hay Tua Rua.
Dưới chân Thần Săn là chú Thỏ Rừng hay Lâm Thố (Lepus hay Hare) và xa hơn một chút là chòm Bồ Câu hay Thiên Cưu (Columba hay Dove).
Hơi chếch về phía vai phải của Thần Săn (giữa chòm Ngự Phu và Tiểu Cẩu) chúng ta sẽ gặp chòm Song Nam (Gemini hay Twins) với hai anh em sinh đôi Castor và Pollux.
(Nguồn Làng Đội Q. Tân Bình)
Ngôi sao nổi tiếng của chòm là sao Đại Giác tức là sao Mục Phu α. Những sao khác trong chòm này đều tối. Cho nên nhìn chung chòm Mục phu không rõ. Trong chòm này có 5 ngôi sao làm thành hình năm cạnh, mắt thường có thể thấy được, giống như chiếc diều lơ lửng trên bầu trời. Đại giác như ngọn đèn treo dưới chiếc diều này.
(Nguồn Wiki)
Ngôi sao nổi tiếng của chòm là sao Đại Giác tức là sao Mục Phu α. Những sao khác trong chòm này đều tối. Cho nên nhìn chung chòm Mục phu không rõ. Trong chòm này có 5 ngôi sao làm thành hình năm cạnh, mắt thường có thể thấy được, giống như chiếc diều lơ lửng trên bầu trời. Đại giác như ngọn đèn treo dưới chiếc diều này.
(Nguồn Wiki)
